Dyskopatia

• Dyskopatia
• Dyskopatia szyjna
• Dyskopatia piersiowa
• Dyskopatia lędźwiowa

Dyskopatia

Kręgosłup człowieka składa się z 24 pojedynczych kręgów (odpowiednio w odcinku szyjnym 7, odcinku piersiowym 12 i w odcinku lędźwiowym 5) oraz z kości krzyżowej i kości guzicznej. Kręgi są połączone ze sobą za pomocą stawów międzykręgowych, wiązadeł i dysków. Wewnątrz tak zbudowanego kręgosłupa znajduje się kanał kręgowy wypełniony przez struktury nerwowe odpowiedzialne za przekazywanie bodźców z mózgu do poszczególnych partii ciała i z powrotem. Strukturami nerwowymi przebiegającymi w kanale kręgowym są: rdzeń kręgowy i korzenie nerwowe. Rdzeń kręgowy połączony w górnej części z mózgiem wypełnia kanał kręgowy od wysokości pierwszego kręgu szyjnego C1 do wysokości ostatniego kręgu piersiowego Th12 lub drugiego kręgu lędźwiowego L2 zależnie od płci, budowy anatomicznej, wzrostu człowieka. Od dolnego końca rdzenia kręgowego, czyli od poziomu Th12-L2 w kanale znajdują się już tylko korzenie nerwowe biegnące w pączku zwanym ogonem końskim i biegną aż do końca kanału kręgowego zazwyczaj do poziomu dolnego kości krzyżowej. Korzenie nerwowe odchodzą od rdzenia kręgowego od wysokości C1 na każdym poziomie kanału kręgowego i wychodzą na zewnątrz przez otwory międzykręgowe znajdujące się pomiędzy poszczególnymi kręgami kręgosłupa. Dyski czyli jądra miażdżyste znajdujące się pomiędzy trzonami kręgów są swoistymi amortyzatorami kręgosłupa człowieka, czyli tak zwanej dyskopatii, mogą wystąpić różne objawy kliniczne, z których pierwszym i najczęstszym jest ból.

Schemat budowy kręgosłupa lędźwiowego z zaznaczonymi zmianami zwyrodnieniowymi o różnym nasileniu

Najczęstszą przyczyną dolegliwości bólowych są zmiany zwyrodnieniowe zależne od wieku lub urazowe w strukturze dysku. Do zmian strukturalnych w dysku dołączają się również zmiany zwyrodnieniowe w stawach międzykręgowych jak również do nadbudowy kostnej trzonów kręgosłupa w postaci dziobów kostnych (osteofitów) w kierunku kanału kręgowego i otworów międzykręgowych. W przebiegu zmian zwyrodnieniowych dochodzi do takiego osłabienia struktury dysku, które doprowadza do przemieszczenia się części dysku zwanego jądrem miażdżystym do kanału kręgowego. Wpuklanie się dysku do kanału kręgowego i ucisk przez dysk na struktury nerwowe wywołuje dolegliwości bólowe o typie rwy, czyli promieniowania do kończyn. Zależnie od zaawansowania choroby mogą do objawów bólowych dołączyć się objawy neurologiczne pod postacią zaburzenia funkcji rdzenia kręgowego i korzeni nerwowych. Zależnie od poziomu uszkodzonego dysku, dyskopatię dzielimy na szyjną, piersiową i lędźwiową. Objawy dyskopatii różnią się zależnie od poziomu kręgosłupa i stopnia ucisku struktur nerwowych. W przypadku rozpoznania dyskopatii na podstawie objawów klinicznych opisanych poniżej oraz na podstawie badania rezonansu magnetycznego pacjenta kwalifikuje się do leczenia usprawniającego lub operacyjnego.

Dyskopatia szyjna

W przypadku dyskopatii szyjnej dolegliwości bólowe dotyczą najczęściej karku, potylicy oraz często towarzyszy im promieniowanie bólu do kończyn górnych oraz górnej powierzchni pleców. W przypadku bardziej zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych mogą pojawić się ubytkowe objawy neurologiczne pod postacią zaburzeń czucia dotyku w kończynach górnych, osłabienia siły mięśniowej o różnym nasileniu, zwane niedowładem, które może dotyczyć tylko kończyn górnych (tzw. radikulopatia) lub w wyniku uszkodzenia rdzenia kręgowego moęe dotyczyć kończyn górnych i dolnych (tzw. mielopatia szyjna).

Dyskopatia piersiowa

W przypadku dyskopatii piersiowej, która występuje najrzadziej, dolegliwości bólowe dotyczą odcinka piersiowego kręgosłupa z częstym promieniowaniem bólu wzdłuż przebiegu żeber. W przypadku bardziej zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych mogą pojawić się ubytkowe objawy neurologiczne pod postacią zaburzeń czucia dotyku oraz osłabienia siły mięśniowej kończyn dolnych o różnym nasileniu, zwane niedowładem (mielopatia piersiowa). Mogą pojawić się również zaburzenia funkcji zwieraczy pęcherza i odbytu (głównie w przypadku choroby zlokalizowanej na pograniczu odcinka piersiowo-lędźwiowego kręgosłupa).

Dyskopatia lędźwiowa

W przypadku dyskopatii lędźwiowej dolegliwości bólowe kręgosłupa lędźwiowego dotyczą najczęściej jego dolnego odcinka powyżej pośladków. Częste jest promieniowanie bólu do kończyn dolnych o typie rwy. W przypadku bardziej zaawansowanych zmian zwyrodnieniowych mogą pojawić się ubytkowe objawy neurologiczne pod postacią zaburzeń czucia dotyku oraz osłabienia siły mięśniowej w kończynach dolnych. Mogą pojawić się również zaburzenia funkcji zwieraczy pęcherza i odbytu .